Sản phẩm 
QUY TRÌNH KỸ THUẬT SỬ DỤNG CHẤT GIỮ ẨM CHO ĐẤT BIONET-PS ĐỂ TRỒNG CÂY CẢI TẠO VÀ PHỦ XANH BÃI THẢI
1. Phạm vi áp dụng
Tiêu chuẩn này áp dụng để chọn, trồng và chăm sóc cây phủ xanh và cải tạo bãi thải khai thách than.
2. Quy trình kỹ thuật sử dụng chất giữ ẩm cho đất BIONET-PS để chọn và trồng cây cải tạo đất và phủ xanh bãi thải.
2.1 Yêu cầu đối với các thực vật trồng trên bãi thải mỏ.
- Có khả năng nhanh chóng thích nghi với khí hậu và có sức chịu đựng lâu dài với những dao động của các điều kiện khí hậu (nhiệt độ cao, thời gian khô hạn kéo dài) và những đặc tính lý hóa không thuận lợi của đất đá thải.
- Sinh trưởng nhanh, đặc biệt trong những năm đầu mới trồng, có khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng là các chất khó đồng hóa.
- Có hệ rễ phát triển mạnh, nhanh và có thể chịu đựng được những biến động lớn khi bì vùi lấp hoặc trôi gốc rễ.
- Có khả năng phát triển nhanh và tái sinh bằng hạt, bằng chồi.
2.2 Tiêu chuẩn kỹ thuật cây con dùng để trồng phủ xanh và phục hồi bãi thải.
|
Loài cây |
Các chỉ tiêu kỹ thuật | ||||
|
Tuổi cây ( tháng) |
Đường kính gốc (mm) |
Chiều cao vút ngọn (cm) |
Kích thước bầu (cm) |
Các chỉ tiêu khác | |
|
Phi Lao |
> 8 |
> 7 |
> 80 |
8 x 12 |
Cây xanh tốt, cứng cáp, bộ rễ phát triển ổn định, không sâu bệnh |
|
Keo Lai |
> 4 |
> 5 |
35-40 |
8 x 12 |
Cây rụng hết lá me, ra lá to 100%, có nhiều rễ thứ cấp ổn đinh, không sâu bệnh |
|
Thông đuôi ngựa |
> 6 |
4-5 |
30-35 |
8 x 12 |
Cây đã ra toàn bộ lá kim, thân mộc hóa cứng cáp, không nấm bệnh. |
|
Thông nhựa |
> 18 |
8-10 |
20-25 |
10 x 14 |
Toàn bộ lá cây màu xanh lục, không nấm bệnh, cây chưa phát đọt non. |
2.3 Quy trình kỹ thuật trồng một số loài cây cải tạo đất và phủ xanh bãi thải
2.3.1 Trồng cây cải tạo đất trên bãi thải cấp I
2.3.1.1 Cây cốt khí (Tephrosia candida)
- Chọn hạt: hạt giống được lấy vào tháng 11-12 (lứa đầu) hoặc tháng 2-3 năm sau (lứa sau). Hạt cốt khí có sức nảy mầm tốt nên không cần phải tạo cây con ở vườn ươm mà trồng bằng cách gieo hạt trực tiếp.
- Xử lý hạt giống: ngâm hạt trong nước nóng 70-800C (3 sôi 2 lạnh), tỷ lệ 1 phần hạt nước, ngâm trong 10-15 phút, vớt ra rửa sạch đem gieo.
- Thời vụ gieo: thích hợp là vào tháng 2-3 khi bắt đầu có mưa phùn hoặc sau khi có vài trận mưa đầu mùa, đất đủ ẩm.
- Cách gieo hạt và chăm sóc: trên sườn bãi thải cuốc hốc sâu và rộng 20 x 20cm, hốc cách hốc khoảng 20-30cm, gieo 4-5 hạt cho một hốc. Trên bề mặt bãi thải có thể cuốc rãnh sâu và rộng 20 x 20cm, rãnh nọ cách rãnh kia 30-40cm, trên rãnh gieo hạt theo cụm, mỗi cụm cách nhau 5-10cm, gieo 4-5 hạt cho một cụm. Gieo xong dùng đất vụn lấp phủ kín hạt (tốt nhất là lấy đất đồi được khai thác từ nơi khác). Chất giữ ẩm cho đất BIONET-PS được trộn với đất vụn theo tỷ lệ 50g/m3 đất (khoảng 75kg/ha) trước khi lấp phủ rãnh. Có thể sử dụng xe phun nước chống bụi của công ty để tưới nước lần đầu. Sau khi gieo 3-5 ngày thì hạt bắt đầu nảy mầm. Trong 1-2 tháng đầu, định kỳ 2-3 tuần xới xáo vun gốc 1 lần kết hợp tỉa dặm điều chỉnh mật độ cho đều. Từ tháng thứ 3-5 định kỳ 1 tháng 1 lần tiếp tục xới vun gốc, nếu có điều kiện bón thúc 5-10g supe lân cho một gốc hoặc 1 cụm để thúc đẩy cây sinh trưởng. Gieo 15-20kg hạt tốt trên 1 ha bãi thải.
2.3.1.2 Cây sắn dây dại (Pueraria momtana Merra)
Có thể trồng bằng hạt hoặc bằng hom
a. Trồng bằng cách gieo hạt thẳng
- Chọn hạt: hạt giống được lấy vào tháng 10-11. Hạt sắn dây có sức nảy mầm tốt nên có thể trồng bằng cách gieo hạt thẳng.
- Xử lý hạt giống: ngâm hạt trong nước nóng 70-800C (3 sôi 2 lạnh) tỷ lệ 1 phần hạt 3 phần nước, ngâm trong 10-15 phút với ra rửa sạch đem gieo.
- Thời vụ gieo: thích hợp là vào tháng 3-4 khi bắt đầu vài trận mưa đầu mùa, đất đủ ẩm.
- Cách gieo hạt và chăm sóc: trên sườn bãi thải cuốc hốc sâu và rộng 20 x 20cm, hốc cách hốc khoảng 30-40cm, gieo 4-5 hạt cho một hốc. Trên bề mặt bãi thải có thể cuốc rãnh sâu và rộng 20x20cm, rãnh nọ cách rãnh kia 40-50cm, trên rãnh gieo hạt theo cụm, mỗi cụm cách nhau 10-15cm, gieo 4-5 cho một cụm. Gieo xong dùng đất vụn lấp phủ kín hạt (tốt nhất là lấy đất đồi được khai thác từ nơi khác). Chất giữ ẩm cho đất BIONET-PS được trộn với đất vụn theo tỷ lệ 50g/m3 đất (khoảng 75kg/ha) trước khi lấp phủ rãnh. Có thể sử dụng xe phun nước chống bụi của Công ty để tưới nước lần đầu. Sau khi gieo 5-7 ngày thì hạt bắt đầu nảy mầm. Trong 1-2 tháng đầu, định kỳ 2-3 tuần xới xáo vun gốc 1lần. Từ tháng 3-5 định kỳ 1 tháng 1 lần tiếp tục xới vun gốc, nếu có điều kiện bón thúc 5-10g supe lân cho một gốc hoặc 1 cụm để thúc đẩy cây sinh trưởng. Gieo 15-20kg hạt tốt trên 1 ha bãi thải.
b. Trồng bằng hom
- Tạo cây giống từ hom: thời vụ giâm hom vào vụ xuân hoặc vụ thu. Cây hom giống được xuất vườn đem trồng khi chồi thứ cấp đạt chiều cao 20-25cm, có 4-5 cặp lá trở lên và rễ dài 5-7cm.
- Chuẩn bị: trồng thuần loài với mật độ 6.600 cây/ha (1,5m x 1m). Hố được cuốc kích thước 30 x 30 x 30cm theo đường đồng mức. Thời gian cuốc hố và lấp hố phải hoàn thành trước khi trồng ít nhất là 1 tháng. Đất đồi từ nơi khác chuyển đến được trộn với chất giữ ẩm cho đất BIONET-PS với tỷ lệ 50g/m3 đất. Thời vụ trồng tốt nhất là vụ xuân (chọn những ngày có mưa nhỏ).
- Cách trồng và chăm sóc: dùng cuốc hoặc tay moi 1 lỗ ở giữa hố vừa đủ đặt bầu cây có chiều sâu cao hơn chiều cao của túi bầu 1-2cm. Rạch bỏ 1/3 vỏ bầu ở phía dưới hoặc không cần rạch vỏ bầu, đặt bầu cây ngay ngắn trong lòng hố, lấp đất mịn (đã trộn BIONET-PS) và lèn chặt, vun đất quanh gốc cây cao hơn mặt hố 5-10cm. Sau khi trồng 20-30 ngày kiểm tra tỷ lệ sống và trồng dặm. Nếu trồng vụ xuân hè chăm sóc 2 lần: lần đầu sau khi trồng 2 tháng xới xáo đất quanh gốc cây đường kính rộng 0.5-0.8m, lần thứ 2 vào mùa khô, xới xáo đất quanh gốc rộng 0.8m. Nếu trồng vụ thu chỉ chăm sóc 1 lần vào đầu mùa khô, xới xáo đất quanh gốc rộng 0.5-0.8m. Trong 2 năm tiếp theo, chăm sóc 2 lần/năm vào đầu và cuối mùa mưa, vun xới quanh gốc đường kính rộng 0.5-0.8m.
2.3.1.3 Cây bìm bìm (Impomaeaa mauritana)
Trồng bằng hom
- Tạo cây giống từ hom: thời vụ giâm hom vào vụ xuân và vụ thu. Cây hom giống được xuất vườn đem trồng khi chồi thứ cấp đạt chiều cao 20-25cm, có 4-5 cặp lá trở lên và rễ dài 5-7cm.
- Chuẩn bị: trồng thuần loài với mật độ 6.600 ây/ha (1.5m x 1m). Hố được cuốc kích thước 30 x 30x 30cm theo đường đồng mức. Thời gian cuốc hố và lấp hố phải hoàn thành trước khi trồng ít nhất là 1 tháng. Đất đồi từ nơi khác chuyển đến được trộn với chất giữ ẩm cho đất BIONET-PS với tỷ lệ 50g/m3 đất. Thời vụ trồng tốt nhất là vụ xuân (chọn những ngày có mưa nhỏ).
- Cách trồng và chăm sóc: dùng cuốc hoặc tay moi 1 lỗ ở giữa hố vừa đủ đặt bầu cây có chiều sâu cao hơn chiều cao của túi bầu 1-2cm. Rạch bỏ 1/3 vỏ bầu ở phía dưới hoặc không cần rạch vỏ bầu, đặt bầu cây ngay ngắn trong lòng hố, lấp đất mịn (đã trộn BIONET-PS) và lèn chặt, vun đất quanh gốc cây cao hơn mặt hố 5-10cm. Sau khi trồng 20-30 ngày kiểm tra tỷ lệ sống và trồng dặm. Nếu trồng vụ xuân hè chăm sóc 2 lần: lần đầu sau khi trồng 2 tháng xới xáo đất quanh gốc cây đường kính rộng 0.5-0.8m, lần thứ 2 vào mùa khô, xới xáo đất quanh gốc rộng 0.8m. Nếu trồng vụ thu chỉ chăm sóc 1 lần vào đầu mùa khô, xới xáo đất quanh gốc rộng 0.5-0.8m. Trong 2 năm tiếp theo, chăm sóc 2 lần/năm vào đầu và cuối mùa mưa, vun xới quanh gốc đường kính rộng 0.5-0.8m.
2.3.2 Trồng cây phủ xanh trên bãi thải cấp II
2.3.2.1 Cây Thông đuôi ngựa
- Tiêu chuẩn cây con đem trồng: tối thiểu đạt 6-8 tháng tuổi, chiều cao vút ngọn 25-30cm, đường kính cổ rễ 0.3-0.5cm, sinh trưởng phát triển tốt, thân thẳng, không bị sâu bệnh.
- Chuẩn bị: trồng thuần hoặc trồng hỗn giao theo đám với cây keo, mật độ 2500-3300 cây/ha, cự ly 2 x 2m hay 1.5 x 2m. Hố được cuốc kích thước 40 x 40 x 40cm theo đường đồng mức, kết hợp bón lót 100-200g NPK hay 100-200 phân hữa cơ vi sinh cho 1 hố. Thời gian cuốc hố và lấp hố phải hoàn thành trước khi trồng ít nhất là 1 tháng. Đất đồi từ nơi khác chuyển đến được trồng với chất giữ ẩm cho đất BIONET-PS với tỷ lệ 50g/m3 đất. Thời vụ trồng tốt nhất là vụ xuân.
- Cách trồng và chăm sóc: dùng cuốc hoặc tay moi 1 lỗ ở giữa hố vừa đủ để đặt bầu cây có chiều sâu cao hơn chiều cao của túi bầu 1-2cm. Rạch bỏ 1/3 vỏ bầu ở phía dưới hoặc không cần rạch vỏ bầu, đặt bầu ngay ngắn trong lòng hố, lấp đất mịn (đã trộn BIONET-PS) và lèn chặt, vun đất quanh gốc cây cao hơn mặt hố 5-10cm. Sau khi trồng 20-30 ngày kiểm tra tỷ lệ sống và trồng dặm. Chăm sóc 2 lần: lần đầu sau khi trồng 2 tháng xới xáo đất quanh gốc cây đường kính rộng 0.8m, lần thứ 2 vào mùa khô, xới xáo đất quanh gốc rộng 1m. Trong 3 năm tiếp theo, chăm sóc 2 lần/năm vào đầu và cuối mùa mưa, vun xới quanh gốc đường kính rộng 1m.
2.3.2.2 Cây Thông nhựa
- Tiêu chuẩn cây con đem trồng: Tối thiểu đạt 18-24 tháng tuổi, chiều cao vút ngọn >18cm, đường kính cổ rễ 0.8-1cm, sinh trưởng phát triển tốt, thân cây thẳng, không bị sâu bệnh.
- Chuẩn bị: trồng thuần hoặc trồng hỗn giao đám với cây keo, mật độ 2.500-3.300 cây/ha, cự ly 2 x 2m hay 1.5 x 2m. Hố được cuốc kích thước 40 x 40 x 40cm theo đường đồng mức, kết hợp bón lót 100-200g NPK hay 100-200 phân hữu cơ vi sinh cho 1 hố. Thời gian cuốc hố và lấp hố phải hoàn thành trước khi trồng ít nhất là 1 tháng. Đất đồi từ nơi khác chuyển đến được trộn với chất siêu hấp thụ nước BIONET-PS với tỷ lệ 50g/m3 đất. Thời vụ trồng tốt nhất là vụ xuân.
- Cách trồng và chăm sóc: dùng cuốc hoặc tay moi 1 lỗ ở giữa hố vừa đủ đặt bầu cây có chiều sâu cao hơn chiều cao của túi bầu 1-2cm. Rạch bỏ 1/3 vỏ bầu ở phía dưới hoặc không cần rạch vỏ bầu, đặt bầu cây ngay ngắn trong lòng hố, lấp đất mịn (đã trộn BIONET-PS) và lèn chặt, vun đất quanh gốc cây cao hơn mặt hố 5-10cm. Sau khi trồng 20-30 ngày kiểm tra tỷ lệ sống và trồng dặm. Chăm sóc 2 lần: lần đầu sau khi trồng 2 tháng xới xáo đất quanh gốc cây đường kính rộng 0,8m, lần thứ 2 vào mùa khô, xới xáo đất quanh gốc rộng 1m. Trong 3 năm tiếp theo, chăm sóc 2 lần/năm vào đầu và cuối mùa mưa, vun xới quanh gốc đường kính rộng 1m.
2.3.2.3 Cây phi lao
- Tiêu chuẩn cây con đem trồng: tối thiểu đạt 8 tháng tuổi, chiều cao vút ngọn >80cm, đường kính cổ rễ >7mm, sinh trưởng phát triển tốt, thân thẳng, không bị sâu bệnh.
- Chuẩn bị: trồng thuần loài với mật độ 2.500-3.300 cây/ha, cự ly 2 x 2m hay 1,5 x 2m. Hố được cuốc kích thước 40 x 40 x 40cm theo đường đồng mức, kết hợp bón lót 100-200g NPK hay 100-200 phân hữu cơ vi sinh cho 1 hố. Thời gian cuốc hố và lấp hố phải hoàn thành trước khi trồng ít nhất là 1 tháng. Đất đồi từ nơi khác chuyển đến được trộn với chất siêu hấp thụ nước BIONET-PS với tỷ lệ 50g/m3 đất. Thời vụ trồng tốt nhất là vụ xuân.
- Cách trồng và chăm sóc: dùng cuốc hoặc tay moi 1 lỗ ở giữa hố vừa đủ đặt bầu cây có chiều sâu cao hơn chiều cao của túi bầu 1-2cm. Rạch bỏ 1/3 vỏ bầu ở phía dưới hoặc không cần rạch vỏ bầu, đặt bầu cây ngay ngắn trong lòng hố, lấp đất mịn (đã trộn BIONET-PS) và lèn chặt, vun đất quanh gốc cây cao hơn mặt hố 5-10cm. Sau khi trồng 20-30 ngày kiểm tra tỷ lệ sống và trồng dặm. Chăm sóc 2 lần: lần đầu sau khi trồng 2 tháng xới xáo đất quanh gốc cây đường kính rộng 0,8m, lần thứ 2 vào mùa khô, xới xáo đất quanh gốc rộng 1m. Trong 3 năm tiếp theo, chăm sóc 2 lần/năm vào đầu và cuối mùa mưa, vun xới quanh gốc đường kính rộng 1m.
2.3.2.4 Cây keo lai
- Tiêu chuẩn cây con đem trồng: tối thiểu đạt 3-4 tháng tuổi, chiều cao vút ngọn > 30-40cm, đường kính cổ rễ > 5mm, sinh trưởng phát triển tốt, thân thẳng, không bị sâu bệnh.
- Chuẩn bị: trồng thuần loài hoặc trồng hỗn giao với thông, mật độ 2.500-3.300 cây/ha, cự ly 2 x 2m hay 1,5 x 2m. Hố được cuốc kích thước 40 x 40 x 40cm theo đường đồng mức, kết hợp bón lót 100-200g NPK hay 100-200 phân hữu cơ vi sinh cho 1 hố. Thời gian cuốc hố và lấp hố phải hoàn thành trước khi trồng ít nhất là 1 tháng. Đất đồi từ nơi khác chuyển đến được trộn với chất giữ ẩm BIONET-PS với tỷ lệ 50g/m3 đất. Thời vụ trồng tốt nhất là vụ xuân.
- Cách trồng và chăm sóc: dùng cuốc hoặc tay moi 1 lỗ ở giữa hố vừa đủ đặt bầu cây có chiều sâu cao hơn chiều cao của túi bầu 1-2cm. Rạch bỏ 1/3 vỏ bầu ở phía dưới hoặc không cần rạch vỏ bầu, đặt bầu cây ngay ngắn trong lòng hố, lấp đất mịn (đã trộn BIONET-PS) và lèn chặt, vun đất quanh gốc cây cao hơn mặt hố 5-10cm. Sau khi trồng 20-30 ngày kiểm tra tỷ lệ sống và trồng dặm. Chăm sóc 2 lần: lần đầu sau khi trồng 2 tháng xới xáo đất quanh gốc cây đường kính rộng 0,8m, lần thứ 2 vào mùa khô, xới xáo đất quanh gốc rộng 1m. Trong 3 năm tiếp theo, chăm sóc 2 lần/năm vào đầu và cuối mùa mưa, vun xới quanh gốc đường kính rộng 1m.